Τρία χιλιόμετρα δυτικά της σημερινής πόλης, αριστερά της δημόσιας οδού (παλαιά Εθνική) κοντά στον οικισμό Διαμαντέικα , συναντούμε τα ίχνη της πόλης του Αγρινίου των κλασσικών χρόνων. Από τα τείχη της, που όπως φαίνεται δεν ήταν ισχυρά, σώζεται μόνο η πρώτη σειρά των δόμων και το ίδιο συμβαίνει και με τα άλλα κτίρια.
Το πιο ενδιαφέρον από τα δημόσια κτίρια είναι η στοά, μήκους 72 μέτρων, που έφερε στο φως η μικρή ανασκαφική έρευνα του Ιωάννη Μηλιάδη το 1928. Πρόκειται για εμπορική στοά που είχε έντεκα καταστήματα, πράγμα που αποδεικνύει ότι η πόλη είχε εξελιχθεί σε εμπορικό κέντρο.
Ως το τελευταίο τέταρτο του 4ου αιώνα π.Χ. ήταν μια ατείχιστη κώμη που άνηκε στο αιτωλικό φύλλο των Αγραίων και αποτελούσε το άγρυπνο μάτι των Αιτωλών προς την εχθρική Ακαρνανία . Το τελευταίο τέταρτο του 4ου αιώνα πρέπει να τειχίστηκε, λόγω της στρατηγικής του σημασίας, στην διάρκεια της δίνης του ανταγωνισμού των Επιγόνων του Μ.Αλεξάνδρου. Το 314 π.Χ. καταλήφθηκε από τους Ακαρνάνες που το εποίκισαν με τους Δηριείς, ύστερα από υπόδειξη του Κάσσανδρου.
Μετά την αποχώρηση των Μακεδόνων οι Αιτωλοί το ανακατέλαβαν με συνθήκη την οποία παραβίασαν, σφάζοντας τους Δηριείς που αποχωρούσαν.
Ύστερα το Αγρίνιο μετασχηματίστηκε σε εμπορικό κέντρο, όπως αποδεικνύει η σωζόμενη Αγορά. Παρήκμασε μάλλον με την ρωμαϊκή κατάκτηση και ερημώθηκε ίσως το 31 π.Χ. με την υποχρεωτική μετοικεσία των κατοίκων στην Νικόπολη. Ο τόπος ακολούθησε τη μοίρα της υπόλοιπης περιοχής στη διάρκεια του Βυζαντίου.
Οι περιηγητές Leake , Basin και Woodhouse τοποθετούν την αρχαία πόλη του Αγρινίου στην θέση Παλιόκαστρο της ανατολικής όχθης του Αχελώου, όπου πρόσφατα αποκαλύφθηκε αρχαϊκό ιερό.
Agrinion Time
